Malec — nazwisko apelatywne (przezwiskowe)
Malec to nazwisko apelatywne (przezwiskowe), utworzone od rzeczownika pospolitego malec — »mały człowiek, chłopiec, syn chłopski« — wywodzącego się od podstawy mały. To klasyczne ludowe nazwisko nadane od przezwiska, o plebejskim, chłopskim rodowodzie — bez herbu rodowego.
Film o nazwisku
Jak powstało nazwisko
Formacja przezwiskowa od wyrazu pospolitego malec (»mały człowiek, chłopiec, syn chłopski«), utworzonego od podstawy mały z przyrostkiem -ec.
Najstarsze zapisy mają postać Malecz, z ruchomym -e-, co potwierdza rodzimą (słowiańską) formację od wyrazu pospolitego.
Przezwisko nadawano od wyglądu i wieku (chłopiec, drobny mężczyzna), dlatego nazwisko powstawało niezależnie w wielu wsiach — stąd liczne gniazda.
Od podstawy Malc- wyrosła cała rodzina derywatów: Malecki, Malczyk, Malczewski.
Najstarsze udokumentowane zapisy
- Forma Malecz poświadczona jest już w drugiej połowie XIV wieku (Słownik staropolskich nazwisk, SSNO).
- W 1453 roku w źródłach występuje kmieć Malecz — dowód wielowiekowej osiadłości rodziny chłopskiej.
- W 1617 roku odnotowano nosiciela z predykatem honestus, oznaczeniem statusu społecznego wolnego chłopa.
Gdzie mieszkają jego nosiciele
Nazwisko dość powszechne w skali kraju (10 392 nosicieli), z wyraźnym skupiskiem na południowym wschodzie Polski.
Nazwiska spokrewnione — nie mylić
Co warto wiedzieć
- W klasycznych herbarzach nie ma herbu rodowego Malec — plebejski rodowód czyni z ofert »herbu Malec« w internetowym handlu komercyjny mit.
- Liczba nosicieli (10 392) pochodzi ze statystyk PESEL prezentowanych w Internetowym słowniku nazwisk (IJP PAN).
- Podania lokalne o pochodzeniu nazwiska wiążą się z miejscowością Malec — to legenda gminna, nie ustalenie naukowe.
Uwagi językowe
Współczesna odmiana nie nastręcza trudności; w kwerendach archiwalnych pamiętaj o dawnej dwupostaciowości — przeszukuj formy Malec i Malecz.
Źródła
- Onomastica IJP PAN — hasła antroponimiczne ISNP Hasło MALEC: typ apelatywny, liczba nosicieli (10 392, PESEL), rozkład geograficzny; najstarsze formy wg SSNO.
- Wikipedia — Malec (miejscowość) Tło podań lokalnych wiązanych z miejscowością Malec.
← Wróć do wyszukiwarki pochodzenia nazwisk
Jak korzystać z wyszukiwarki pochodzenia nazwisk
Jak korzystać
- Wpisz nazwisko w wyszukiwarkę — dopasowania pojawiają się natychmiast podczas pisania (bez rozróżniania wielkości liter i znaków diakrytycznych).
- Otwórz opisane nazwisko, aby przeczytać pełny wpis: powstanie, najstarsze zapisy, statystyki, uwagi i źródła.
- Twoje nazwisko jeszcze nie jest opisane? Użyj formularza zgłoszeniowego — wysyła on e-mail do właściciela strony; nic nie jest przechowywane.
Co pokazuje narzędzie
- Pełne, opisane wpisy: etymologia, najstarsze cytowane zapisy, rozkład i rozróżnianie nazwisk spokrewnionych.
- Lista top-25 najpopularniejszych nazwisk z rankiem i liczbą nosicieli, źródłem i zakresem.
- Formularz zgłoszeniowy, który buduje kolejkę popytu na nowe wpisy.
Dobrze wiedzieć
- To samo nazwisko nie dowodzi pokrewieństwa ani szlachectwa — patrz uwagi w każdym wpisie.
- Statystyki to datowane migawki — zawsze z datą stanu i źródłem.
- Wyszukiwanie działa w Twojej przeglądarce — podczas pisania nic nie jest wysyłane.